Posted on Wednesday 28 June 2006
Płyta głowna jest najważniejszym punktem komputera. Na niej osadzony jest procesor, wszelakie karty i pamięci. Do niej prowadzą przewody dysków twardych, napędów etc. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z wagi tej części komputera - próbując zaoszczędzać przy kupowaniu komputera właśnie na płycie głównej, lub traktując jej wybór bez głebszego zastanowienia. Ci wszyscy, którzy już niejeden komputer mieli na biurku dobrze wiedzą jak ważna jest nie tylko nawet sama płyta główna ile ogólnie zgodność wszystkich komponentów sprzętowych w komputerze. Mimo wszystko to właśnie płyta główna jest tym elementem, który w największym stopniu zapewnia funkcjonalność naszego komputera, lecz także to, czy będzie on pracował stabilnie. Płyta główna determinuje też wybór procesora, a często nawet karty graficznej.
Chciałbym w tym artykule przedstawić kilka najważniejszych elementów, które koniecznie trzeba mieć na uwadze decydując się na wybór okreslonej płyty głównej.
Zazwyczaj sytuacja przy kupnie nowego komputera wygląda tak (chociaż oczywiście nie jest to żadną zasadą), że potencjalny nabywca ma mniej więcej określone preferencje odnośnie tego do czego komputer ma mu służyć i zazwyczaj wie jaki chciałby mieć procesor (tak to już jest, że przy pytaniu jaki masz komputer - w odpowiedzi pada nazwa procesora, która dla niektórych jest odpowiedzią na wszystko). Jak pisałem nie jest to regułą, tak więc Ci wszyscy, którzy nie są zdecydowani na konkretny model muszą od tego właśnie zacząć swoje rozważania. Pokreślam - trzeba wybrać konkretny model, wahanie się pomiędzy Intel a AMD nie wystarczy. Dlaczego jest to takie ważne? Procesor jest umieszczony na płycie głównej poprzez tzw. gniazdo (ang. socket). Różne procesory pasują do różnych gniazd, różne płyty główne są wyposażone w różne gniazda - wniosek nasuwa się sam: wybierając płytę główną musimy wiedzieć jaki procesor zamierzamy w niej osadzić. Jeżeli zamierzamy się zdecydować na jeden z obecnie oferowanych procesorów Intela to sprawa jest prosta - praktycznie wszystkie mają identyczną podstawką LGA775. Wyjątkiem są procesory mobilne, które można instalować w kilku specyficznych płytach głównych.
Kolejnym ważnym elementem jest chipset, odpowiadający za komunikację pomiędzy poszczególnymi komponentami na płycie głównej i ogólnie komputera. Chipset zazwyczaj składa się z dwóch elementów - mostka północnego i południowego, lub jednego układu scalonego. Mostek północny jest odpowiedzialny za obsługę procesora, RAM’u a także kart graficznych. Mostek południowy za resztę - tzn. wszelkiego rodzaju peryferia z interfejsem USB, FireWire, kodeki audio, napędy dyskowe oraz kontrolery sieciowe. Jest też odpowiedzialny za to czy osadzony w płycie procesor będzie obsługiwany - czyli jest możliwa sytuacja gdy wybraliśmy procesor pasujący gniazdem ale niestety niezgodny z chipsetem płyty głównej, przez co procesor nie ruszy.
Praktycznie wszystkie nowe płyty główne mają w sobie conajmniej jedno złącze graficzne PCI Express. Kupując płytę główną dobrze jest rozważyć sytuację, czy nie włożyć pieniędzy w model wyposażony w dwa sloty PCI Express x16. Wtedy na pewno, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba, możemy umieścić w nich dwie, odpowiednie karty graficzne z chipsetami ATI lub NVIDII i w ten sposób ogromnie zwiększyć graficzną wydajność komputera, zapaleni fani rozbudowanych graficznie gier komputerowych wiedzą, że warto taką opcje przemyśleć - tymbardziej w czasach tak dynamicznego rozwoju technologi tworzenia gier komputerowych.
W płytach ATX standardowo instalowane są 4 gniazda pamięci RAM. Z reguły mieszczą od dwóch do czterech giga pamięci, która z koleji najczęściej pracuje w trybie dwukanałowym. Obecnie dostępne pamięci na rynku to DDR i DDR2 - są one łatwe do odróżnienia od siebie, gdyż nacięcia na laminacie powodują, że żadnej znich nie da się umieścić w nieodpowiednim gnieździe. Kupując komputer na pewno warto rozważyć kupienie pamięci DDR2, gdyż niedługo staną się one absolutnym standardem. Za obsługę standardów DDR lub DDR2 odpowiedzialny jest chipset danej płyty głównej, co jest kolenym argumentem za przyjrzeniem się temu elementowi płyty.